Oszustwo potocznie rozumiane jest jako celowe wprowadzenie w błąd innej osoby, aby w ten sposób osiągnąć zysk. Definicja kodeksowa oszustwa niewiele się więc różni od tej funkcjonującej w języku potocznym, zgodnie bowiem z art. 286 Kodeksu karnego, kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Za popełnienie przestępstwa oszustwa sprawcy grozi surowa odpowiedzialność karna, przypisanie winy za wskazany czyn możliwe jest jednakże wtedy, gdy ziszczą się warunki przewidziane ustawą, a więc gdy udowodnione zostanie, że sprawca chcąc osiągnąć korzyść majątkową celowo wprowadza inną osobę w błąd po to by osoba ta dokonała niekorzystnego rozporządzenia.

Przeczytaj także: Co muszę wiedzieć jako podejrzany/oskarżony?

            Najpopularniejszymi obecnie oszustwami są oszustwa internetowe, a więc sprzedawanie przedmiotów, których sprzedawca tak naprawdę nie posiada, gdy zaś nabywca zapłaci ustaloną cenę, wówczas sprzedawca znika, a nabywca nie otrzymuje ani towaru, ani zwrotu pieniędzy. Powszechne są również oszustwa przy sprzedaży samochodów, np. cofanie licznika, po to by uzyskać wyższą cenę, czy jakże ciągle popularne „oszustwo na wnuczka”. Żeby dana osoba odpowiedziała za popełnione przestępstwo oszustwa w toku postępowania należy wykazać, iż działała ona w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a więc że jej działanie ukierunkowane było na osiągnięcie zysku, poprzez wprowadzenie innej osoby w błąd, czyli świadome stworzenie u innej osoby błędnego obrazu rzeczywistości, bądź poprzez wyzyskanie błędu, a więc wykorzystanie tego, że dana osoba ma błędny obraz rzeczywistości i nieskorygowanie tego błędu.

Dla przypisania winy za popełnienie przestępstwa oszustwa niezbędnym jest więc wykazanie, że od samego początku sprawca miał zamiar doprowadzić pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Nadto sprawca musi działać z zamiarem bezpośrednim, kierunkowym. W postępowaniu karnym dotyczącym oszustwa sąd przede wszystkim będzie badał spełnienie znamion strony podmiotowej przez sprawcę, a więc żeby przypisać danej osobie winę za przestępstwo oszustwa, niezbędne jest ustalenie, że sprawca już np. w chwili składania zamówienia na towar miał zamiar nieuiszczenia należności za niego, uiszczenia jej z opóźnieniem, w niepełnej wysokości, czy zależnie od powodzenia innych przedsięwzięć, doprowadzając w ten sposób pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Innymi słowy udowodnienie oszustwa polega na wykazaniu, że w chwili zawierania umowy sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to jest dążył do uzyskania świadczenia poprzez wprowadzenie w błąd lub wyzyskanie błędu drugiej strony umowy co do okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy, pokrzywdzony gdyby zaś znał rzeczywisty stan, nie zdecydowałby się na zawarcie umowy lub umowa nie zostałaby zawarta na tych warunkach, w jakich została zawarta.

Przeczytaj także: Jak możemy Ci pomoc

            Jak zostało na początku zasygnalizowane, za przestępstwo oszustwa sprawcy może zostać wymierzona kara pozbawienia wolności w wymiarze od 6 miesięcy do 8 lat, jeżeli jednak przestępstwo stanowi wypadek mniejszej wagi, wówczas sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W sytuacji, gdy przestępstwo oszustwa zostało popełnione w stosunku do mienia o znacznej wartości, sprawca podlega zaostrzonej odpowiedzialności karnej czyli karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Mieniem znacznej wartości jest mienie, którego wartość w czasie popełnienia czynu zabronionego przekracza 200 000 złotych, jeśli więc oszustwo zostanie popełnione w stosunku do mienia o wartości 150 000 złotych, wówczas sprawca będzie podlegać karze podstawowej czyli karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, gdyby jednak wartość mienia wynosiła np. 250 000 złotych, sprawca poniesie zaostrzoną odpowiedzialność czyli będzie podlegać karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

            Osoba podejrzana o oszustwo powinna więc przede wszystkim skorzystać z pomocy prawnej, by właściwie przygotować się do postępowania, jak również nie powinna podejmować żadnych pochopnych działań i konsekwentnie odpierać presję ze strony organów ścigania. Pokrzywdzony oszustwem powinien z kolei brać czynny udział w toczącym się postępowaniu, korzystając z przyznanych mu praw, a więc może np. przeglądać akta, zaskarżać niekorzystne dla siebie postanowienia oraz ubiegać się o naprawienie szkody przez sprawcę przestępstwa.