Nie ulega wątpliwości, że posiadanie narkotyków jest przestępstwem i to karanym bardzo surowo, gdyż w przypadku posiadania znacznej ilości środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca może zostać pozbawiony wolności nawet na 10 lat. Ustawodawca jednakże dokonał swego rodzaju podziału kar za posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych, gdyż wymiar kary uzależniony został od ilości zabronionych substancji posiadanych przez sprawcę oraz od charakteru ich posiadania, tj. na własny użytek czy w celu sprzedaży.

Zgodnie z zapisami  ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, każdy kto wbrew przepisom ustawy posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat. Wskazana kara ulega jednak znacznemu zaostrzeniu w przypadku, gdy przedmiotem czynu jest znaczna ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, gdyż wówczas wobec sprawcy może zostać orzeczona kara od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Ustawodawca nasilając sankcję w przypadku posiadania znacznej ilości substancji zabronionej, dokonał również zabiegu w przeciwnym kierunku, stanowiąc przepisy, które przewidują, iż w wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku, co oznacza, że sprawca takiego czynu poniesie karę, lecz znacznie mniej dotkliwą niż w przypadku posiadania większej ilości narkotyków.

Niestety ustawodawca nie określił co należy rozumieć przez „wypadek mniejszej wagi”, dlatego w tym zakresie należy posiłkować się utrwaloną linią orzeczniczą. W praktyce przyjmuje się, iż „wypadek mniejszej wagi” zachodzi wówczas, gdy w danej sprawie występuje zdecydowanie więcej okoliczności łagodzących niż obciążających. Nie bez znaczenia dla przyjęcia, iż w konkretnej sytuacji mamy do czynienia z łagodniejszą formą popełnienia przestępstwa posiadania, jest również ilość i rodzaj posiadanego przez sprawcę narkotyku. W judykaturze sądowej przyjmuje się bowiem, iż „wypadkiem mniejszej wagi” jest posiadanie nie więcej niż 1 bądź 2 działek narkotyku, a więc np. do 2 gram marihuany, do 0,2 grama amfetaminy lub do 2 tabletek ekstazy.

Istotny jest również rodzaj posiadanego narkotyku, gdyż w przypadku posiadania niewielkiej ilości tzw. narkotyków miękkich, takich np. jak marihuana, łatwiej będzie udowodnić i przyjąć, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z wypadkiem mniejszej wagi. Oceniając czy w konkretnej sprawie sprawca dopuścił się tylko wypadku mniejszej wagi posiadania, czy też jego czyn zasługuje na bardziej bezwzględne potraktowanie i wymierzenie surowszej kary, należy wziąć również pod uwagę warunki osobiste sprawcy, np. jego postawę, dotychczasowy sposób życia czy incydentalny charakter całego zdarzenia.

Jak zostało powyżej wskazane, wykazanie w sądzie, iż czyn sprawcy był wypadkiem mniejszej wagi, bezpośrednie odzwierciedlenie znajdzie w wymiarze kary, która powinna być stosunkowo łagodna, rzadko bowiem zdarza się, aby w takim przypadku została orzeczona kara bezwzględnego pozbawienia wolności. Zakwalifikowanie czynu jako wypadku mniejszej wagi nie jest jednakże jedynym względniejszym dla sprawcy uregulowaniem. Zgodnie bowiem z kolejnymi zapisami ustawy, jeżeli przedmiotem czynu są środki odurzające lub substancje psychotropowe w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek sprawcy, postępowanie można umorzyć również przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, jeżeli orzeczenie wobec sprawcy kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień jego społecznej szkodliwości.

Sprawca może więc uniknąć odpowiedzialności karnej za posiadanie narkotyków, ważne jest jednakże, aby spełnił ustawowe przesłanki dopuszczające wskazane odstąpienie od karania. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu, sąd winien wziąć pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Najistotniejszą jednak przesłanką jest posiadanie substancji zabronionych na własny użytek sprawcy, gdyż jej brak może doprowadzić do zakwalifikowania czynu z zupełnie innego przepisu ustawy, który przewiduje już odpowiedzialność karną i to bardzo surową.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kto wbrew przepisom ustawy, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia albo umożliwia ich użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Ponadto, jeżeli sprawca czynu, udziela środka odurzającego lub substancji psychotropowej małoletniemu lub nakłania go do użycia takiego środka lub substancji albo udziela ich w znacznych ilościach innej osobie, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Kolejny przepis natomiast stanowi, iż kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, udziela innej osobie środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ułatwia użycie albo nakłania do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Jeżeli sprawca czynu, udziela środka odurzającego lub substancji psychotropowej małoletniemu, ułatwia użycie albo nakłania go do użycia takiego środka lub substancji, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

W świetle powyższego, uniknięcie odpowiedzialności lub przynajmniej znaczne jej ograniczanie, jest możliwe, ważne jednakże jest, aby sprawca spełnił wszystkie wskazane w ustawie przesłanki, nie można więc pozostać biernym w tym zakresie.

Niewielka ilość narkotyków, czy da się uniknąć kary?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *