Postępowanie karne może zostać zainicjowane z urzędu, organy procesowe mają wówczas obowiązek je prowadzić oraz dokonywać czynności niezależnie od stanowiska pokrzywdzonego w tym zakresie, bądź jego wszczęcie może być uzależnione od wniosku stosownego podmiotu, którego brak powoduje, że przestępstwo nie będzie ścigane. Zdarza się jednakże, że przekazując policji lub prokuraturze informację o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez daną osobę, organy procesowe nie wszczynają postępowania karnego, gdyż uważają, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie jest wystarczający, aby wnieść akt oskarżenia, co niejednokrotnie spotyka się z niezadowoleniem po stronie pokrzywdzonego, dlatego ustawodawca wyposażył pokrzywdzonego w możliwość wniesienia w takim przypadku subsydiarnego aktu oskarżenia.

Subsydiarny akt oskarżenia to akt oskarżenia kierowany do sądu przez pokrzywdzonego, a nie przez organy ścigania, zastępuje więc on akt oskarżenia, który powinien być wniesiony przez prokuratora. Wniesienie do sądu subsydiarnego aktu oskarżenia nie zawsze jest jednak możliwe, gdyż ustawa warunkuje jego wniesienie od ziszczenia się określonych przesłanek. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania karnego w zakresie subsydiarnego aktu oskarżenia, jego wniesienie jest możliwe tylko wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie powtórnie wyda postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania. Wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia jest zatem możliwe wówczas, gdy pokrzywdzony najpierw zawiadomił prokuraturę lub policję o możliwości popełnienia przestępstwa, jednak prokurator po otrzymaniu zawiadomienia nie znalazł podstaw do kontynuowania postępowania i wydał w tym zakresie postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania przygotowawczego.

Następnie pokrzywdzony wniósł zażalenie na takie postanowienie do sądu, który po jego rozpoznaniu uchylił postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania, wskazując jakie okoliczności wymagają dodatkowego wyjaśnienia. Taka sprawa ponownie trafia do prokuratora, który zobowiązany jest do przeprowadzenia czynności wskazanych przez sąd, a następnie bądź wnosi akt oskarżenia bądź ponownie wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania lub odmowie jego wszczęcia. W przypadku drugiego postanowienia prokuratora nie wszczynającego postępowania karnego, pokrzywdzonemu przysługuje wniesienie do sądu subsydiarnego aktu oskarżenia w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia ze stanowiskiem prokuratora. Wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia nie może zatem nastąpić przedwcześnie, z pominięciem któregokolwiek z etapów wskazanych powyżej.

Subsydiarny akt oskarżenia pokrzywdzonego powinien zostać sporządzony i podpisany przez pełnomocnika, radcę prawnego lub adwokata, i powinien zawierać: imię i nazwisko oskarżonego, inne dane o jego osobie, dane o zastosowaniu środka zapobiegawczego oraz zabezpieczenia majątkowego; dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu czynu ze wskazaniem czasu, miejsca, sposobu i okoliczności jego popełnienia oraz skutków, a zwłaszcza wysokości powstałej szkody; wskazanie, że czyn został popełniony w warunkach recydywy, że sprawca działał w zorganizowanej grupie lub, że z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu, a także czy zachodzą przesłanki nadzwyczajnego obostrzenia kary na gruncie Kodeksu karnego skarbowego; wskazanie przepisów ustawy karnej, pod które zarzucany czyn podpada; wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy i trybu postępowania; informację czy pokrzywdzony składa wniosek o umorzenie postępowania. Do aktu oskarżenia można dołączyć także uzasadnienie, w którym przytacza się fakty i dowody, na których oskarżenie się opiera, a w miarę potrzeby wyjaśnia podstawę prawną oskarżenia i omawia okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swej obronie. Akt oskarżenia powinien również zawierać wykaz dowodów, o których przeprowadzenie podczas rozprawy oskarżyciel wnosi, wraz z określeniem dla każdego dowodu, jakie okoliczności mają być udowodnione, a także wraz ze wskazaniem sposobu i kolejności ich przeprowadzenia.

Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do postępowania zainicjowanego subsydiarnym aktem oskarżenia. Pomimo wcześniejszej odmowy wszczęcia postępowania lub wydania postanowienie o jego umorzeniu, w postępowaniu toczącym się na skutek subsydiarnego aktu oskarżenia może brać udział również prokurator.

Co to jest i kto może złożyć subsydiarny akt oskarżenia

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *