ADWOKAT WROCŁAW PRAWO KARNE – PORADY DLA PODEJRZANYCH / OSKARŻONYCH

„Nieznajomość prawa szkodzi” jest paremią znaną od dawien dawna, która również obecnie stanowi jedną z podstawowych zasad prawa. W praktyce oznacza ona, że nikt nie może zasłaniać się tym, iż zachował się niezgodnie z obowiązującym prawem, dlatego, że nie wiedział o istnieniu określonej regulacji, z tego powodu bardzo istotna jest przynajmniej podstawowa znajomość obowiązujących przepisów.

Powyższe dotyczy jednakże nie tylko obowiązków ustanowionych przepisami, lecz również przyznanych praw z których osoba znajdująca się w określonej sytuacji może skorzystać, jeśli tylko wie, że posiada taką możliwość. Brak znajomości zagwarantowanych ustawą uprawnień szczególnie niekorzystnie wpłynąć może na sytuację podejrzanego/oskarżonego w postępowaniu karnym, dlatego dziś podpowiemy jakich błędów należy się wystrzegać i jak skorzystać z przyznanych uprawnień, aby nie pogorszyć swojej pozycji podczas postępowania.

            W pierwszej kolejności należy sobie uświadomić, że aż do momentu wydania przez sąd wyroku skazującego, osoba wobec której toczy się postępowanie karne jest osobą niewinną, zaś cały ciężar udowodnienia, iż oskarżony faktycznie popełnił przestępstwo spoczywa na oskarżycielu. Powyższe oznacza zatem, że podejrzany, a następnie oskarżony, nie ma obowiązku współdziałać z organami śledczymi, a tym bardziej pomagać im i dostarczać dowodów mogących świadczyć o jego winie, podejrzany może bowiem odmówić składania wyjaśnień, a z uwagi iż jest to jego prawo, nie spotkają go z tego powodu żadne negatywne konsekwencje. Złożenie wyjaśnień może nastąpić oczywiście później, jeszcze w toku postępowania przygotowawczego, bądź już na etapie procesu sądowego, ważne jednakże jest, żeby podczas składania wyjaśnień nie działać impulsywnie i pod wpływem emocji, wyjaśnienia powinny być bowiem zwięzłe i spójne.

Istotne informacje:

  1. Nie wolno przyznać się do stawianych zarzutów. Jeśli się nie przyznasz nie przyniesie to żadnych negatywnych konsekwencji.
  2. Nie wolno składać wyjaśnień. Masz prawo do odmowy składania wyjaśnień. To jest Twoje prawo o możesz z niego skorzystać bez negatywnych konsekwencji. Składanie wyjaśnień musi być przemyślane warto to zrobić dopiero po kontakcie z adwokatem.
  3. Nie wolno pomagać lub ułatwiać policji oraz prokuraturze w zbieraniu dowodów przeciwko sobie. Pomimo zapewnień, że tak się nie stanie często dostarczone dowody mogą być wykorzystane przeciwko Tobie
  4. Skorzystaj z porady adwokata na możliwe najwcześniejszym etapie postępowania – im szybciej zwrócisz się do adwokata tym skuteczniejsza linia obrony zostanie ustalona.
  5. Nie bądź nadgorliwy – pamiętaj, że do wydania wyroku skazującego jesteś osobą niewinną, nie musisz pomagać policji oraz prokuraturze w gromadzeniu dowodów

            W sytuacji, gdy dana osoba jest podejrzana o popełnienie przestępstwa i w związku z tym otrzymuje wezwanie do stawienia się na przesłuchanie w charakterze podejrzanego, przed pojawieniem się na policji warto potwierdzić o jaką konkretnie sprawę chodzi, można w tym celu zatelefonować do właściwej jednostki, a przede wszystkim należy się na takie spotkanie przygotować.

Zobacz także zakładkę – Co możemy dla Ciebie zrobić

Podejrzany powinien bowiem wiedzieć, że może złożyć wyjaśnienia, bądź też może odmówić składania wyjaśnień, jak również udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania, nie uzasadniając w ogóle swojego stanowiska, tak samo jak może w ogóle nie przyznawać się do stawianych mu zarzutów. Czynny udział podejrzanego w postępowaniu zależny jest tylko i wyłącznie od jego woli, jeśli jednak podejrzany zdecyduje się na podjęcie pewnych działań, dobrze aby w czynnościach tych brał udział ustanowiony przez niego obrońca.

Podejrzany może bowiem korzystać z pomocy obrońcy, którego sam ustanowił, bądź może wystąpić o ustanowienie obrońcy z urzędu. W toku postępowania przygotowawczego podejrzany może również składać wnioski dowodowe. Bardzo często organy prowadzące postępowanie przedstawiają podejrzanemu sprawę tak, że nie ma najmniejszych wątpliwości iż popełnił on czyn przestępny, a jedynym słusznym i wskazanym rozwiązaniem jest dobrowolne poddanie się odpowiedzialności karnej.

Pamiętać jednakże należy, że przepisy Kodeksu postępowania karnego znają również inną instytucję, która jest zdecydowanie korzystniejsza dla podejrzanego od dobrowolnego poddania się karze, a chodzi mianowicie o warunkowe umorzenie postępowania karnego. Skorzystanie z warunkowego umorzenia jest oczywiście uzależnione od ściśle określonych przesłanek, np. od braku uprzedniej karalności osoby wobec której warunkowe umorzenie miałoby zostać zastosowane, czy nieznacznej winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu, nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby zapytać czy możliwe w danym przypadku jest warunkowe umorzenie postępowania, w przypadku zaś decyzji odmownej warto dowiedzieć się o jej powody. Warto również przeprosić osobę pokrzywdzoną czynem przestępnym oraz naprawić wyrządzoną jej szkodę, takie zachowanie świadczy bowiem o tym, że sprawca żałuje popełnionego czynu i poczuwa się do naprawienia krzywdy, którą wyrządził, co jest bardzo dobrze widziane przez sąd i może obniżyć wymiar kary, jeśli zaś kontakt z pokrzywdzonym napotyka trudności, warto skorzystać z pomocy mediatora lub obrońcy w tym zakresie. Podejrzany może ponadto zapoznać się z aktami postępowania przygotowawczego po jego zakończeniu.

            Gdy do sądu zostanie skierowany akt oskarżenia podejrzany staje się oskarżonym i od tego momentu może bez problemu zapoznać się z aktami postępowania, co oczywiście powinien bezzwłocznie uczynić. Ponadto, oskarżony może złożyć odpowiedź na akt oskarżenia i kolejne wnioski dowodowe, istotne jest, że oskarżony nie musi tego robić przy pierwszej czynności, może wstrzymać się z pewnymi działaniami, do czasu aż np. zapozna się z aktami sprawy, gdyż tylko wówczas będzie wiedzieć jakie dowody i okoliczności go obciążają, łatwiej więc wówczas przedłożyć dowody świadczące o niewinności.

Przeczytaj także:

Jak bronić się przed tymczasowym aresztowaniem

Kontakty tymczasowo aresztowanego z adwokatem

W toku postępowania przed sądem oskarżony może składać wyjaśnienia co do każdego przeprowadzonego dowodu, jak również może składać wyjaśnienia bądź może, bez podania powodów, odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania lub odmówić składania wyjaśnień. Ponadto, oskarżony może zadawać pytania osobom przesłuchiwanym na rozprawie, jak również może złożyć wniosek o sprostowanie protokołu rozprawy i posiedzenia lub przekładu zapisu dźwięku, wskazując na nieścisłości i opuszczenia.

            Od wyroku wydanego przez sąd I instancji sprawca przestępstwa może złożyć apelację, żeby jednakże apelacja była skuteczna musi zostać wniesiona w ustawowym terminie oraz musi wskazywać jakich uchybień dopuścił się sąd I instancji. Pamiętać ponadto należy, że postępowanie na gruncie obowiązujących przepisów jest dwuinstancyjne, kasacja zaś jest szczególnym środkiem zaskarżenia, który może zostać wniesiony tylko w określonych sytuacjach, oskarżony staje się więc skazanym najpóźniej po wydaniu wyroku skazującego przez sąd II instancji, wszelkie działania obronne i dowody świadczące o niewinności powinny więc zostać wskazane przed sądem I lub II instancji, na pewno nie można zostawiać „asa w rękawie” na postępowanie kasacyjne.