ADWOKAT WROCŁAW SPECJALIZACJA PRAW KARNE

Każda osoba, która choć raz pojawiła się w sądzie, aby złożyć zeznania wie, że w ich trakcie nie można kłamać, gdyż poświadczanie nieprawdy jest karalne. Sankcje za składanie fałszywych zeznań zawarte zostały w przepisach Kodeksu karnego, wskazany czyn nie jest więc wykroczeniem, a przestępstwem, dlatego warto wiedzieć na jak wysoką odpowiedzialność karną można się narazić podając nieprawdę.

Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego, kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Odpowiedzialności na gruncie wskazanego uregulowania będzie więc podlegać każda osoba, która np. jako świadek podaje nieprawdę, niezależnie od tego czy jest świadkiem w procesie cywilnym czy karnym, gdyż przytoczona regulacja obejmuje wszystkie rodzaje postępowań sądowych. Zaostrzenie kary za składanie fałszywych zeznań nastąpiło stosunkowo niedawno, bo w kwietniu br, do czasu zaś wejścia w życie wspomnianej nowelizacji poświadczenie nieprawdy zagrożone było karą do 3 lat pozbawienia wolności, obecnie więc kara za składanie fałszywych zeznań jest dużo bardziej dotkliwa.

Decydując się na zaostrzenie kary w przypadku zeznawania nieprawdy, ustawodawca postanowił jednakże wprowadzić łagodniejszy wymiar kary w stosunku do osób, które poświadczyły nieprawdę z obawy przed narażeniem się na odpowiedzialność karną. W obecnie obowiązujących przepisach znajdziemy bowiem uregulowanie stanowiące, iż jeżeli dana osoba składa fałszywa zeznania w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, jednakże zatajanie prawdy przez nią lub zeznawanie nieprawdy podyktowane jest obawą przed odpowiedzialnością karną grożącą jej samej lub jej osobie najbliższej, wówczas podlega ona karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

Odpowiedzialność karna na gruncie przytoczonych powyżej uregulowań powstanie jednakże tylko wtedy, gdy osoba zeznająca nieprawdę została uprzednio poinformowana, że poświadczenie nieprawdy stanowi czyn zagrożony sankcją karną. Kodeks karny wprost bowiem wskazuje, iż warunkiem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie.

Jeśli więc przed odebraniem zeznań od świadka sąd nie pouczył takiej osoby o karze za składanie fałszywych zeznań lub nie odebrał od niej przyrzeczenia, wówczas osoba taka nie dopuści się krzywoprzysięstwa. Karze za fałszywe zeznania nie podlega ponadto również osoba, która poświadczyła nieprawdę za obawy przed narażeniem się na odpowiedzialność karną, gdy składając fałszywe zeznania nie wiedziała, iż przysługuje jej prawo odmowy zeznań lub odpowiedzi na pytania. W tym przypadku zatem również brak jest penalizacji owego czynu z uwagi na nieprzekazanie właściwych informacji.

Karze za składanie fałszywych podlega ponadto również biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, jeżeli przedstawia fałszywą opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie mające służyć za dowód w postępowaniu, kara w przypadku wskazanych osób została jednakże jeszcze bardziej zaostrzona, gdyż przepisy ustawy przewidują wówczas karę pozbawienia wolności od roku do lat 10. Niższa kara za wskazany czyn, do 3 lat pozbawienia wolności, może zostać jednak orzeczona w przypadku, gdy sprawca działał nieumyślnie, narażając na istotną szkodę interes publiczny.

W przypadku przestępstwa składania fałszywych zeznań ustawodawca zdecydował się ponadto na wskazanie okoliczności w których sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia. Nadzwyczajne złagodzenie kary lub nawet odstąpienie od jej wymierzenia możliwe jest zatem, gdy fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności niemogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy oraz gdy sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, zanim nastąpi, chociażby nieprawomocne, rozstrzygnięcie sprawy.

Wskazane powyżej regulacje w zakresie fałszywych zeznań stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, co oznacza, że jeśli np. pisemnie zostaną poświadczone pewne fakty niezgodnie z prawdą, a ustawa przewiduje odebranie danego oświadczenia pod rygorem kary, wówczas również zostaje popełnione przestępstwo składania fałszywych zeznań.

Co grozi za składanie fałszywych zeznań w sądzie?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *